Mieszko II – obiektywna ocena polityki króla

Niespodziewana śmierć Bolesława Chrobrego spowodowała realne obawy wobec rosnącego zagrożenia ze strony wrogów. Krótko przypominając – polityka zagraniczna Chrobrego była – mimo dobrych intencji dla młodego, dopiero rozwijającego się państwa polskiego – niebezpieczna i agresywna. Syn Bolesława, Mieszko II nie musiał długo czekać aż państwa sąsiadujące z Polską będą chciały odebrać to, co siłą zostało im zabrane. Dlatego też, aby obiektywnie ocenić szanse utrzymania państwa polskiego w granicach przed śmiercią Bolesława Chrobrego musimy najpierw przedstawić sylwetkę samego Mieszka II i ogólną sytuację w rozwijającym się państwie.

Ukochany syn

Mieszko II Lambert urodził się w roku 990, zmarł niespodziewanie w wieku niespełna 44 lat. Młody książę był owocem związku Bolesława Chrobrego i Emnildy. Został wychowany w duchu patriotyzmu oraz posłuszeństwa wobec kraju i własnego ojca. Jego serce pokrzepione duchem walki, odwagą i miłością do ojczyzny spowodowało, iż mimo młodego wieku zdecydował się na walkę w bitwach, które prowadził jego ojciec. Zdradziecko uwięziony podczas jednej z misji, zdołał uwolnić się i powrócić aby walczyć za ojczyznę. W 1025 roku po śmierci ojca, Mieszko stanął na czele państwa polskiego. Moment, w którym młody książę objął panowanie był niekorzystny dla niego jak i dla całego kraju. Po śmierci Bolesława Chrobrego agresywne tendencje sąsiadujących z Polską mocarstw wzrastały – nie sposób się dziwić, władcy pragnęli odebrać to co zostało im siłą odebrane, a niedoświadczony, z pozoru niestwarzający zagrożenia król Polski miał tylko ułatwić cel, do którego dążyły Niemcy, Czechy i Ruś.

Polityka wewnętrzna Mieszka II wobec narastającego kryzysu w państwie w latach 30 XI w.

Jednym z najważniejszych aspektów, który pozwoli ocenić taktykę oraz sposób działania młodego monarchy jest polityka wewnętrzna. Miała ona  w swojej istocie niemały wpływ na dalsze losy kraju. Państwo pierwszych Piastów cechowała wysoka decentralizacja. Ziemie obejmujące terytorium Polski posiadały odrębne tradycje i obyczaje, a jeden z najistotniejszych elementów spajających plemiona w jedną całość – religia – powoli traciła swój autorytet. Zdobycze terytorialne przynosiły korzyści oraz poważanie jedynie królowi oraz jego rycerzom. Dla reszty społeczeństwa wojna była kolejnym nieszczęściem i ciężarem, który w żaden sposób nie przyczynił się do poprawy warunków życia polskiej ludności. Poczucie bezpieczeństwa zanikało w obliczu nieustannie toczących się bitew, które dodatkowo rujnowały gospodarkę kraju.

Konflikt dynastyczny

Jedną z ważniejszych przyczyn kryzysu wewnętrznego był konflikt między braćmi i złamanie zasady primogenitury (przekazanie władzy najstarszemu z braci – władzę objął Mieszko, nie jego starszy brat Bezprym, który został pominięty w dziedziczeniu). Ten fakt ostatecznie przechylił szalę na korzyść wrogów i Bezpryma, który zdecydował się na kolaborację z Niemcami. Po ataku na Polskę Mieszko był zmuszony uciekać do Czech. Szukając azylu został tam upokorzony, a starszy brat, Bezprym przejmując na chwilę władzę w państwie odesłał insygnia królewskie do Niemiec, na znak zależności Polski od państwa niemieckiego. Po roku swojego nieudolnego panowania został zamordowany. Wiele historyków uważa, iż spisek ten był zorganizowany przez bliskich Bezpryma. Pozwalając sobie na osobistą refleksję a propos rządów starszego brata Mieszka II – nic dziwnego, że w poczet szanowanych i zasłużonych władców Polski nie trafił!

Polityka zagraniczna Mieszka II

Mimo niepowodzenia w trakcie wojen z sąsiadami, wielkim nieposzanowaniem byłoby stwierdzenie, iż Mieszko II odniósł porażkę. Warto nadmienić, że młody król uparcie kontynuował rozpoczętą przez swojego ojca odważną i ekspansywną politykę zagraniczną, która miała wznieść nasz kraj na wyżyny areny międzynarodowej. W swojej polityce zagranicznej kierował się przede wszystkim dobrem Polski. Dążył do tego, aby zapewnić jej dostateczne bezpieczeństwo. Być może gdyby nie wrogo nastawiony cesarz Niemiec, Konrad II, polsko-niemieckie stosunki mogłyby być wyglądać całkowicie inaczej. Działania obronne Mieszka były z góry skazane na niepowodzenie. Osamotniony nie mógł liczyć na pomoc ze strony sąsiadów, co znacznie pogorszyło ogólną sytuację państwa polskiego.

Kryzys w Polsce, rok 1031.- bezprecedensowy upadek monarchii Mieszka II

Niebezpieczeństwo i agresja wobec Polski rosły w szybkim tempie. Niemcy, Ruś, Czechy i Węgry chciały odzyskać ziemie, które zostały im odebrane jeszcze za czasów  Chrobrego. Istotny w historii całej tej sytuacji jest fakt, że wszystkie cztery kraje solidarnie wystąpiły przeciw Polsce. W latach 30. XI w kryzys objął cały kraj. Jednoczesny najazd Konrada II i Jarosława Mądrego w 1031 r. doprowadził do utraty ziem na rzecz Niemiec i Czech. Od polskiego terytorium odpadły Milsko i Łużyce (Niemcy), Morawy (Czechy), Grody Czerwieńskie (Ruś Kijowska) i Słowacja (Węgry). Powoli odbierane przez wrogów ziemie  doprowadziły do upadku autorytetu króla. Mieszko II utracił tron i zbiegł do Czech, gdzie został podstępnie uwięziony i okaleczony.

Obiektywnie oceniając…

Mimo fiaska związanego z nieudolną próbą utrzymania pokaźnego terytorium odziedziczonego po ojcu, Mieszko II zasługuje na szacunek. Należy śmiało stwierdzić, iż konflikt pomiędzy nadwiślańskim krajem a państwami sąsiednimi był nieunikniony. Władca Polski swoim zachowaniem udowodnił szczerą miłość do ojczyzny. Dodam, że jego wielkim poświęceniem był niewątpliwie powrót do kraju oraz jego odbudowa po tym jak sam Mieszko doświadczył wielkiego upokorzenia oraz zhańbienia. Jego ojciec, Bolesław Chrobry zagarnął siłą coś, co mimo wszystko nie należało do naszego kraju. W ten sposób sprowadził na Polskę wielkie niebezpieczeństwo, z którym przyszło się zmierzyć jego następcy. Nie do końca byłoby więc fair oceniając starania władcy negatywnie.



KomentarzeWyraźcie swoje opinie i dyskutujcie!